“Ko te Amorangi ki mua, ko te hapai ō ki muri”
Te Amorangi Koroua Kuia o Ngāi Te Rangi
Ko tēnei whakataukī he whakatinanatanga o ngā kāhui koroua me ngā kāhui kuia o Ngāi Te Rangi. Ko tā rātou, he whakangūngū, he whakatūwhera i ngā tīkanga me ngā kawa e whakamahi ana e o rātou uri, hei pāinga mō ngā hātepe take Tiriti, ā, hei pāinga mō te iwi. Ka hui tahi ai a Te Amorangi ia rua marama kia mātua mōhio rātou ki ngā take Tiriti. Nō mātou kē te maringanui ki te noho tahi hei waha kōrero i ngā take o te wā.
Kua whakatakatōria kētia te mānuka e hāngai ana ki tēnei o ngā roopu rangatira o Ngāi Te Rangi. Hēoi anō, ko tēnei nā hei whakahou i a koutou he aha rā ngā mahi whai tikanga kua tutukihia, kua kōrerohia e rātou.
I te marama o Mahuru, i hui tahi te rongo ā iwi a Mita Ririnui me te whakatakoto i ngā kaupapa hirahira. Ko tō rātou tino aronga,ko te whakahaumanu o tō tātou reo rangatira kia pūrangiaho, ā kia whakamarumaru i tō tātou taonga taketake. Ko tētahi atu kaupapa matua i puta mai i taua hui, ko te whakawhītiki i ngā marae, ngā hapū me te iwi whānui. Me pēhea tātou e whakaora, e penapena kia kaua aua waihotanga e mōnehu. Waihoki, ngā puni kawe Mātauranga, pērā ki ngā Kōhanga, Kura Kaupapa, Kura Tuarua, tae noa ki ngā Whare Wānanga. Me te kī atu, he rerekē ngā take inamata ki tērā o ngā kaupapa ō muri nei, nā reira me hanga i tētahi rautaki kia whāia e ngā uri whakaheke.
Kua oti i a rātou ngā hui Te Amorangi mō tēnei tau tonu, engari hei te karanga o te hui ā iwi rātou ka tutataki anō. Heoi anō, ko Te Amorangi ngā poutokomana o Ngāi Te Rangi, ā, me tangata-whenua ngā kōrero me ngā wawata a kui mā, a koro mā kia puawai, kia pūao ngā rito hei harakeke.